Historia

Idea ustanowienia instytucji, która dbałaby o interesy polskich kupców bawełny, doskonaliła obrót i przerób bawełny oraz wykonanych z niej wyrobów, pojawiła się w 1934 roku, a pomysłodawcami byli ówcześni przedsiębiorcy, władze lokalne i centralne oraz działacze gospodarczy związani z polskim przemysłem włókienniczym. Dynamiczny rozwój portu handlowego w Gdyni, przeładowującego wówczas duże ilości bawełny surowej dla polskich fabryk oraz chęć uniezależnienia się od silnego środowiska kupców i lobby bawełniarskiego skoncentrowanego w Europie Zachodniej spowodowały, że Gdynia stała się wręcz idealnym miejscem na siedzibę instytucji, która nadzorowałaby transport, składowanie, logistykę oraz kontrolowała w niezależny sposób jakość tego surowca. I tak – w 26 marca 1935r. powzięto decyzję o powołaniu Zrzeszenia Interesentów Handlu Bawełną – The Gdynia Cotton Association, a pierwsze Walne Zgromadzenie odbyło się 2 czerwca 1936 r. w Łodzi.

W czasie II wojny światowej działalność Zrzeszenia została przerwana, a budynek – przeznaczony na niemiecki wojenny szpital zakaźny, a następnie na siedzibę oddziału finansowego Kriegsmarine – został przez Aliantów uznany za obiekt wojskowy i zniszczony w 75% podczas bombardowań portu Gdynia w 1944 r.

Po wojnie działalność Izby Bawełny została reaktywowana, a po odbudowie budynku – od 1948 roku nasza organizacja ponownie reprezentuje interesy firm przemysłu włókienniczego.

Z uwagi na doskonały poziom arbitraży i szkoleń, w 1958 r. Amerykańskie Zrzeszenie Załadowców Bawełny i Ministerstwo Rolnictwa USA ustanowiły Izbę Arbitrażową Bawełny w Gdyni sygnatariuszem Porozumienia dotyczącego Uniwersalnych Standardów Bawełny Amerykańskiej, które stanowią wzorzec arbitrażowy praktycznie dla każdej bawełny na świecie, nie posiadającej własnych standardów.

Izba Bawełny w Gdyni to znana i ceniona instytucja arbitrażowa, chroniąca interesy swoich członków w obrocie bawełną i aktywnie współpracująca z międzynarodowymi organizacjami bawełniarskimi, w tym m.in. z  Międzynarodową Izbą Bawełny w Liverpoolu (ICA), Amerykańskim Zrzeszeniem Załadowców Bawełny (ACSA), Bremeńską Izbą Bawełny (BBB), Komitetem ds. Międzynarodowej Współpracy pomiędzy Izbami Bawełny (CICCA), z Międzynarodowym Komitetem Doradczym ds. Bawełny (ICAC) czy z Komitetem ds. Przemysłu Bawełniarskiego i Pokrewnych Przemysłów Tekstylnych Unii Europejskiej (EUROCOTON). Przedstawiciele Izby Bawełny w Gdyni od lat biorą udział w spotkaniach i zasiadają we władzach tych organizacji.

W czerwcu  2025 roku Izba Bawełny w Gdyni obchodziła Jubileusz 90-lecia swojego powstania i działalności w służbie międzynarodowego sektora bawełniarskiego oraz przemysłu włókienniczego w Polsce.

Specyfika działalności Zrzeszenia oraz potrzeba uruchomienia międzynarodowego arbitrażu dla importowanej do Polski bawełny, a także niezwykle świadome i przewidujące podejście ówczesnych władz Zrzeszenia do konieczności zrównoważenia budżetu organizacji dochodami z własnego domu czynszowego spowodowały, że szczególną uwagę poświęcono budowie Domu Bawełny. Na parceli przy zbiegu ulic Derdowskiego i Żeromskiego, położonej na pograniczy portu i miasta, zakupionej przez Zrzeszenie w sierpniu 1937 roku od Skarbu Państwa, w uzgodnieniu z Ministerstwa Przemysłu i Handlu oraz Ministerstwem Skarbu, 20 września tego roku rozpoczęto budowę gmachu przewidując jej zakończenie najdalej na koniec września 1938 roku.

O ogromnym zainteresowaniu władz II RP i osobiście Wicepremiera E. Kwiatkowskiego tym projektem gospodarczym świadczy udział przedstawicieli Ministerstwa Przemysły i Handlu w posiedzeniach Zarządu Zrzeszenia i prezentowane w ich trakcie stanowisko „…Ministerstwo nie szczędziło trudu, aby import bawełny skierować bezpośrednio przez Gdynię i wysiłki jego w tym kierunku muszą być ukoronowane uruchomieniem arbitrażu bawełny. Z realizacji tego celu Ministerstwo nie zrezygnuje, gdyż nie zamierza stanąć w połowie drogi, i sprawę tę traktuje jako bardzo pilną (…), a budowa własnego gmachu powinna być rozpoczęta w najbliższym czasie , aby nie zmarnować sezonu budowlanego”.